Cours, Culture Occitane, Bain linguistique,Conversations interdialectales

Escòla occitana d'estiu
Corses, Cultura Occitana, Banh Lingüistic,Conversas interdialectalas

"lo grand masèl de Besièrs" (22 julhet de 1209)

Las leiçons contemporanèas d'un crimi contra l'umanitat abans la letra:

" lo grand masèl " del 22 de julhet de 1209

 

 

Lo dimècres 22 de julhet d'aquesta an 2009, aquò fasiá exactament 800 ans que la populacion refugiada dins la ciutat fortificada de Besièrs foguet exterminada per las tropas dels crosats del papa Innocenci III menadas per l'abat Arnaaud Amaury, abat des cistercians, per de que los representants de la vila avián refusat de lor liurar la pichona minoritat " catara " (i aviá une tièra faita per l'evesque de Besières de 210 noms). La letra-raport dels dos legats sieus (Arnaud Amaury e Milon) a Innocent III ne daissa pas cap de dobte sus l'importança del chaple, quitament se las chiffras son encara discutidas; citacion de la revirada latin francés faita pel servici dels archius despartamentals d'Eraut: " Los nòstres, sens agachar l'estat, l'atge, tanpauc lo sèxe, passeron al trenchet de l'espasa, gaireben vint mila personas. Après aquel chaple grossàs, la vila tota foguet pilhada e cramada, la venjança divina se descadenant miraculosament contra ela ".

 

Dins l'esperit del collectiu " iniciativas 1209-2009 " que lo Comitat Gardarem la Tèrra del país montpelhierenc ne fa part (qualques- uns dels fondadors son originaris del país besierenc), aviá propausat a d 'organismes defendeires e promotors dels dreches dels estres umans (Ligue des Droits de l'Homme, LICRA, Amnesty International, CIMADE, unions locales de las 8 organizacions sindicalas de salariats, tièra non clavada), de participar a un rencontre a la data aniversari e a Besièrs.

 

L'UL CFDT del Besierenc e la CIMADE de Besièrs respondigueron positivament qualques meses avans lo rencontre.

 

Aprèp un rampèl imatjat dels faits (video negre e blanc, extrach de "la Caméra Explore le Temps", "les Cathares"), e una pichona introduccion de Gardarem la Tèrra, los representants dels organismes e lo public an exprimit lors vejaires sus las leiçons contemporanèas d'aquel eveniment, alavetz que los totalitarismes religioses o ideologics son encara a l'origina d'un fum de crimis contra l'unanitat e autres crimis de guèrra a la debuta d'aquel segle vint e unen. La lectura d'escriches de l'épòca mòstra qu'aquel masèl enorme, que s'inscriviá dins un tustàs lingüisticò cultural que romprà lo vam europèu d'una civilizacion en lenga occitana que portava de valors de dobertura e de tolerància , aviá una natura vertadièra de punicion colectiva extrèma per de que los borgeses de la ciuatat avián 42 ans mai lèu tuat lo vescomte que respectava pas los engatjaments sieus en matièra de libertats comunalas, e malmenat l'avesque, mas tanben per de que la populacion refusava de liurar los que, en son sen, eran considerats coma eretics. Lo chaple respondiá egalament per los responsables sieus a una volontat d'exemplaritat per fin de dissuadir tota resisténcia a-n aquela crosada... A mai, aviá una dimension etnocidària : se legís dins "L’Historia Albigensis " de Pierre des Vaux-de-Cernay: " La ciutat de Besièrs comptava entre las mai noblas, mas era tota infectada del oison de la perversitat eretica, e sos ciutadans eran pas sonque eretics mas fòrça mai: raubaires, inics, adultèrs, lairons dels piègers, e confles de totas menas de pecats ".

 

Segon l'article 7 de l'estatut de Roma de la Cort Penala internacionala dintrat en vigor lo 1èr de julhet de 2002 « on entend par crime contre l’humanité l’un quelconque des actes ci-après lorsqu’il est commis dans le cadre d’une attaque généralisée ou systématique lancée contre toute population civile et en connaissance de cette attaque: a) Meurtre ; b) Extermination (…) ; h) Persécution de tout groupe ou de toute collectivité identifiable pour des motifs d’ordre politique, racial, national, ethnique, culturel, religieux ou sexiste (...) ? » (l'enumeracion menciona 8 autres menas d'actes); un còp precisat que« par « attaque lancée contre une population civile », on entend le comportement qui consiste en la commission multiple (de tels actes) à l’encontre d’une population civile quelconque, en application ou dans la poursuite de la politique d’un Etat ou d’une organisation ayant pour but une telle attaque » , es clar que lo 22 de julhet de 1209 se cometèt un crimi contre l'umanitat abans la letra pel grand masèl.

 

Lo rescontre que se tenguèt lo dimècres 22 de julhet de 2009 a Besièrs amasset un quinzenat de personas, implicadas sindicalament o associativament, dins la sala de la Cimade que gerís a Besièrs un centre d'acuèlh de demandaires d'asil, que mòstra la continuitat d'una tradicion locala de dobertura. Aprèp un rampèl istoric e de la definicion actuala del crimi contra l'umanitat , la discutida centrada sus la recerca de las leiçons contemporanèas del « grand masèl » metèt en particular en evidéncia la nécessitat per comprene e agir uèi de conéisser lo passat, mai que mai dins sas dimensions culturalas, per de qu'aquel episòdi tragic de l'istoria, consequéncia d'un totalitarisme religios, marca une confrontacion de "civilisacions" ont aquela de la "cortesiá" e del "paratge" ( dignitat egala des estres umans ) foguèt vincuda e castigada mas a daissat de valors e de riquesas culturalas que podon servir a las e los que obran uèi per un umanisme vertadièr, contra un fum de dams als dreches dels estres umans . La força d'impacte, al moment de sa difusion en 1966, de l'emission "la caméra explore le temps" "Les cathares" de Stellio Lorenzi, Alain Decaux e André Castelot, mòstra que la brasa pòt balhar, jos las cendras, la beluga de la memòria istorica estropiada, encara que cal trapar los mejans adaptats a l'espòca nòstra de tornar generar las leiçons d'una istòria , la nòstra, oculat, en li balhant una utilitat concreta per mond d'uèi.

 

Una soscadissa sus aquel 800en aniversari jos l'angle del respècte e de la promocion dels dreches des estres umans met en clar l'importàancia de la dimension culturala que s'exprimís en particular amb la riquesa de cada lenga.. Per aquel aniversari, foguèt inaugurada sul CIRDOC a Besièrs la placa: « lo 22 de julhet de 1209, lo grand masèl castiguèt l'intolerabla tolerància del pòble d'òc »

 

Joan-Loís Escafit

gardaremlaterra@yahoo.fr

 

 

per telecargar lo librèt en francés realizat en març de 2009 pel servici dels archius despartamentals d'Erau "le sac de Béziers vu par ses contemporains", clicar aicí

 

per telecargar lo rampèl "iniciativas 1209-2009", clicar aicí

 

per telecargar lo tèxt de Robèrt Lafont sul grand masèl (extrach de "lo fiu de l'uòu" (2001), clicar aicí

 

 

 

 

Fichier attachéTaille
1209-Sac_Beziers, plaquette CG34.pdf475.42 Ko
Apel_v2_Iniciativas_1209-2009.pdf117.39 Ko
Besièrs 1209, tèxt de R Lafont.pdf176.28 Ko